De positieve psychologie is een stroming die onderzoek doet naar wat mensen gelukkig maakt. Deze recente stroming binnen de psychologie is een reactie op de klassieke psychologie die de focus meer legt op problemen van mensen en psychische afwijkingen.
De positieve psychologie kan men zien als een logisch vervolg op de
humanistische psychologie. De humanistische psychologie is ontstaan in de jaren 50 en was weer een reactie op het behaviorisme en de psychoanalyse. Humanistische psychologen zoals
Rogers &
Maslow wilden meer aandacht voor psychologische groei en zingeving binnen de psychologie.
Mede doordat
behavioristen en
psychoanalytici in die tijd de dienst uitmaakten en zij de toegang tot de universiteit blokkeerden hebben humanistische psychologen weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de uitgangspunten van hun ideeën en effectiviteit van hun interventies.
Positief psychologen hebben vaak een universitaire achtergrond en gebruiken wetenschappelijk onderzoek om te achterhalen welke interventies het beste werken om mensen meer geluk en succes te laten ervaren in hun werk en leven.
Waar komt positieve psychologie vandaan?
De positieve psychologie is ontstaan rond het einde van de vorige eeuw.
Martin Seligman, een bekende vertegenwoordiger uit de klassieke psychologie, heeft daarbij een cruciale rol gespeeld.
Seligman deed onderzoek naar
aangeleerde hulpeloosheid. Eén van de onverklaarbare fenomenen tijdens zijn onderzoek was dat een derde van zijn onderzoeksubjecten (mensen maar ook honden) niet hulpeloos werden zelfs al was de situatie volstrekt hopeloos. Na jaren van onderzoek naar wat mensen hulpeloos maakten verschoof hij zijn onderzoek naar de groep die weigerde zich hulpeloos op te stellen Hij begon te onderzoeken wat hun onderscheidde en wat mensen weerbaar en krachtig maakte.
Nadat Seligman in 1998 voorzitter was geworden van de Amerikaanse vereniging van psychologen (
APA) kwam de positieve psychologie echt op de agenda te staan in de Verenigde Staten. Vanaf dat moment heeft de stroming een sterke groei doorgemaakt!
Wie zijn de vertegenwoordigers van positieve psychologie?
Seligman zocht in de Verenigde Staten al snel anderen die zijn visie deelden. Ed Diener en
Mihaly Csikszentmihalyi (de professor van
Flow),
Barbara Fredrickson en
Daniel Gilbert, sloten zich al snel aan.
Eén van de bekendste vertegenwoordigers binnen Nederland is
Ruut Veenhoven (de geluksprofessor) die als socioloog al ruim 30 jaar onderzoek doet naar de achtergronden van geluk. Zijn
database van Happiness onderzoek en het mede door hem opgestarte
Journal of happiness zijn belangrijke peilers binnen de beweging geworden.
In de Verenigde Staten zijn de positief psychologen verbonden door de
IPPA. Een belangen vereniging die zich bezighoudt met het verder versterken en professionaliseren van de positieve psychologie. In Nederland verbind de LinkedIn
groep Happiness at work een verscheidenheid aan professionals die in de praktijk werken met positieve psychologie of daar onderzoek naar doen.
Hoe is de situatie van de positieve psychologie in nederland?
In nederland is de positieve psychologie redelijk onbekend en misschien daardoor ook onbemind (check de nederlandse definitie van
positieve psychologie op Wikipedia en vergelijk deze eens met de
Amerikaanse!). Binnen universiteiten wordt bijna geen aandacht gegeven aan deze nieuwe stroming. Het bedrijfsleven lijkt deze stroming in Nederland sneller op te pikken dan de academische wereld. Binnen een aantal organisaties zoals
Haring Institute of Happiness en
Van Harte & Lingsma wordt actief en expliciet gewerkt met onderdelen uit de positieve psychologie. Er wordt op dit moment een overkoepelend orgaan opgericht om samenwerking tussen organisaties te faciliteren om zo gebruik en onderzoek naar instrumenten binnen de positieve psychologie te stimuleren.
Binnenkort in deel twee van dit artikel over de positieve psychologie een stuk over de verschillende interventies binnen de positieve psychologie.
Reacties en toevoegingen zijn zeer welkom!
Enjoy!
Onno Hamburger (
positieve psycholoog :-)
